خانه / اطلاعات شهر دامغان

اطلاعات شهر دامغان

موقعیت جغرافیایی دامغان :

شهرستان دامغان در استان سمنان با ۱۲۱۱۰ کیلومتر مربع وسعت از شمال به سلسله جبال البرز، از مشرق به شهرستان شاهرود، از جنوب به کویر مرکزی ایران و استان اصفهان ، از مغرب به شهرستان سمنان محدود است. و فاصله آن تا مرکز استان (سمنان) ۱۱۴ کیلومتر می باشد. مختصات جغرافیایی آن به شرح زیر است:

طول ۵۴ درجه و ۲۰ دقیقه و ۸ ثانیه،عرض ۳۶ درجه و ۹ دقیقه و ۴۸ ثانیه، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۱۳۰ مر و اختلاف ساعت آن با تهران ۱۱ دقیقه و ۵ ثانیه است. آب و هوای شهرستان دامغان نسبت به پستی و بلندی به واسطه وزش بادهای شدید متغیر است. بدین ترتیب که قسمتهای کوهستانی آن سردسیر و ییلاقی و فسمتهای دامنه معتدل و حدود کنار دشت و کویر گرم است. موقع وزش باد شمالی که در نتیجه بارندگی نواحی گرگان و مازندران است زمستان بی نهایت سرد و تابستان هوا معتدل است.

گاهی اوقات در اثر وزش باد هوا تیره و تاریک می شود. باید متذکر شد که طوفان شن و گردو خاک در همه جای شهرستان یکنواخت نیست مانند جریان آبهای اقیانوس و دالانهای هوایی، به خصوصی بیشتر در مورد طوفان از قله ها و ارتفاعات مسلط به دامغان به نظر بیننده کاملا روشن است. حدود این دالان یا در واقع رودخانه شن از عوض آباد تا ایستگاه سرخده تا حسن آباد بسیار شدید است. جریان به قدری شدید است که مانع رشد اشجار میشود و درختان بلند را در هم میشکند به همین علت درختان کهن سال و بلند مانند شهرستانهای دیگر در این شهرستان دیده نمی شود .

آب بیشتر قراء دهستان حومه دامنکوه از یک چشمه مهم به نام چشمه علی است که در ۲۵ کیلومتری شمال دامغان از دره کوهستانی جاری می گردد. این شهرستان شامل دو بخش یکی بخش حومه و دیگری بخش امیر آباد و سه دهستان به نامهای: حومه ،دامنکوه. رودبار می باشد.

تاریخچه شهر دامغان :

دامغان یکی از  شهرهای استان سمنان ومرکز شهرستان دامغان می باشد .  جمعیت این شهر براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ، برابر با ۷۲،۹۲۵  نفر بوده است. ( در سرشماری سال ۹۵ مشخص شد شهرستان دامغان ۹۴ هزار و ۱۹۰ نفر در ۳۰ هزار و ۲۹۶ خانوار جمعیت دارد که شامل ۴۷ هزار و ۱۲۲ نفر مرد و ۴۷ هزار و ۶۸ نفر زن و ۷۲ هزار و ۹۲۵ نفر جمعیت شهری و ۲۱ هزار و ۲۶۵ نفر جمعیت روستایی می‌شود.)

بنا به نوشته مورخین، دامغان از شهرهای معتبر قومس و مرکز آن ایالت بوده است. به گفته ابن واضح یعقوبی مولف ” البلدان ” و ابوالفداء مولف ” تقویم البلدان” قومس شهری با وسعت و جلیل ، نام شهر آن دامغان و دامغان آغاز شهرهای خراسان می باشد.

دامغان را شهر صددروازه یا هکاتوم پیلوس ( به زبان یونانی ) نیز نام برده اند  که پایتخت دولت اشکانیان نیز بوده است . شهر دامغان در استان سمنان در دامنه جنوبی رشته کوههای البرز در موقعیت ۵۴ درجه و ۲۰ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۹ دقیقه عرض شمالی با مساحتی برابر ۴۲۹/۱۱ کیلو متر مربع در ۱۲۰ کیلومتری شرق سمنان و ۷۰ کیلومتری غرب شاهرود قرار گرفته است. نام کهن دامغان ( گومش ) در کتیبه  سارگون دوم  آشوری  پات  نانه  آمده  است یعنی شهری که ۹۹ نگهبان دروازه ها دارد . فاصله آن ازدریای تی تی ( دریای نیلوفر آبی ، منظور دریای مازندران ) هفت روزه  راه به شمار رفته است .

این شهر از شمال به رشته کوه البرز ، از خاور به شاهرود ، از جنوب به کویر مرکزی و از باختر به سمنان محدود است. اهمیت وجودی دامغان از دیر هنگام ، قرار داشتن آن بر سر راه شرقی –غربی است که شریان عمده بازرگانی نه تنها ایران ، بلکه جهان متمدن پس از اسلام بوده است. زمانی دور شهر دامغان ، کاملا دیوار کشی بوده وگفته می شود به قدری دیوارها ی ستبری داشته که دو درشکه ازکنار هم بر روی دبوار رد می شدند . بازمانده های  این دیوار هم اکنون هم دیده می شود وبه نام  “دیواربارو” مشهور است .وجه  دیگر اهمیت دامغان در شبکه آبیاری آن است. در دوره ساسانی سد بزرگی با معماری پیچیده ای در دامغان ساخته شد که آب آن از مغاره ای واقع در کوه بیرون می آمد و پس از جریان به وسیله سد به ۱۲۰ بخش برای آبیاری و آبرسانی ۱۲۰ ده تقسیم می شود که به گزارش ابودلف ” آب هیچیک از این جویها به نفع صاحب آن زیاد نمی شد”.

دامغان دو گونه آب وهوا دارد . ازجنوب به دشت کویر و از شمال به دامنه های جنوبی رشته کوه البرز متصل است . به همین دلیل بیشتر گونه های میوه دراین شهر می رویند.مهمترین فرآورده کشاورزی آن “پسته” است که مرغوب ترین  پسته ایران است ومحصولاتی چون” انگور و خربزه” ازمحصولات با کیفیت کشاورزی ان می باشد .

در مورد کلمه دامغان گروهی گفته اند نام این شهر از” مغان” یعنی آتش پرستان گرفته شده و این گروه باعث آبادانی آن شده اند در لغت نامه دهخدا اشاره شده است که دامغان، اصل آن ده مغان بوده و در اثر کثرت استعمال “ه” از میان رفته و دمغان گفتند و به جای آن “الف” آوردند و دامغان گفته شد.

برخی دیگر نیز بر این باورند که واژه دامغان از دوپاره تشکیل شده است “دام” و “غان” که ممکن است “غان” شکل دیگر گان یا کان باشد مانند طالقان، زرقان یا زاوغان . در این صورت دامغان به معنای محل دام است که دام نیز به نوشته متون ساسانی و فارسی میانه به معنای تله و حیوان اهلی است . برخی دیگر معتقدند از آنجا که ” دم” به معنای باد شدید است و در بسیاری از سفرنامه ها از باد شدید دامغان یاد شده است دامغان به معنای ” مکان باد ” است.

آثارتاریخی ودیدنی :

در شهر دامغان آثاردیدنی تاریخی واسلامی بسیاری وجود دارد که مورد توجه گردشگران است . مهمترین تفریگاه این شهر “چشمه علی”است. تپه حصار نیز یکی از آثار به جای مانده از روزگاران کهن وبا قدمت ۷۰۰۰ ساله می باشد. کاوش های باستانی اخیر نشان می دهد که هفت هزارسال پیش دراین منطقه فولاد تولید می شده است. نخستین بار درسال ۱۳۱۲ پروفسور ” اسمیت ” در تپه حصاردر حفاری های باستان شناسی خود به آثار ارزشمندی از تمدن این منطقه دست یافت .

مسجد تاریخانه یا چهل ستون (از آثار مهم دوره سلجوقی) قدیمی ترین مسجد ایران  ،  گنبد پیر علمدار (سال ۴۱۷ ق)، گنبد چهل دختر (سال ۴۴۶ ق)، مسجد جامع با مناره ای به ارتفاع ۷۵/۲۶ متر (حدود سال ۵۰۰ ق)، مدرسه حاج فتحعلی بیگ معروف به پامنار، امامزاده جعفر و امامزاده محمد، گنبد عبدالمعالی و عبدالعالی، مدرسه موسویه و مطلب خان ازبناهای تاریخی ، اسلامی این شهراست .ازجاهای دیدنی وتوریستی قابل توجه آن  ” کویر حاج علی قلی ” می باشد.

غار چاه دیو و غار شیربند از دیگر جاذبه‌های طبیعی دامغان هستند. غار چاده دیو در ۱۰ کیلومتری شهر دامغان و در روستای طاق، واقع شده است. این غار در دل چاهی هفت متری قرار دارد. این غار در واقع یک غار زیرزمینی است که درون آن دیده نمی‌شود، اما برای بازدیدکنندگان شهر دارای جذابیت است.

غار شیربند

برای دسترسی به غار باید ۱۰ کیلومتر در امتداد جاده قدیم آب بخشان به گردنه بشم پیش بروید و پس از رسیدن به مزارع شیربند در جاده شرقی مزرعه به سمت روستای جزن ۵٫۱ کیلومتر پیش برویم در ادامه جاده فرعی جدید الاحداث سمت چپ خود را ۵۰۰ متر به طرف شمال بپیمایید. دهانه غار در دل کوهی با ارتفاع ۵۰ متر از سطح دریا قرار داردو درون غار قندیل ها و ستون های آهکی شکل گرفته اند که رنگ ها و اندازه های متفاوتی دارند. زمین شناسان قدمت سنگ ها و ستون های این مورد از جاذبه های دامغان به خدود ۱۳۶ تا ۹۰۰ میلیون سال قبل باز می گردد. هوا در داخل غار کاملا خنک، مرطوب و ساکن است به نحوی که در برخی از قسمت های آن کمبود اکسیژن وجود دارد. غار حدود ۸۰۰ متر طول دارد.

  

          

۱ دیدگاه

  1. با سلام و شادباش سال نو
    قطعا معرفی روستاها با تصاویر امری مفید و کارا در جذب گردشگر خواهد داشت.نمونه بارز روستاهای تویه دروار

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme